Zabezpieczenia bram przemysłowych – jakie są sposoby?

Bramy przemysłowe pracują w obiektach, w których stawką jest nie tylko płynność procesów produkcyjnych czy logistycznych, ale przede wszystkim bezpieczeństwo ludzi i ochrona mienia. W halach magazynowych, zakładach produkcyjnych oraz centrach logistycznych szczególną rolę odgrywają zabezpieczenia bram transportowych – rozwiązania chroniące otwory, przez które przebiegają linie transportowe łączące różne strefy pożarowe budynku. Ich zadaniem jest powstrzymanie ognia i dymu w razie zagrożenia, przy jednoczesnym zachowaniu ciągłości pracy przenośników i taśmociągów. Poniżej wyjaśniamy, jakie metody i systemy stosuje się, by skutecznie chronić tego typu przejścia.

Zabezpieczenia bram transportowych – na czym polegają?

Zabezpieczenia bram transportowych to nie pojedyncze urządzenia lecz złożony układ kilku współpracujących ze sobą elementów. Zgodnie z normą PN-EN 1366-7:2006, dotyczącą badań odporności ogniowej instalacji użytkowych w zakresie systemów transportowych i ich zamknięć, w skład takiego zespołu wchodzi ruchomy element zamykający w postaci bramy przeciwpożarowej, stałe uszczelnienie wykonane wokół transportera w odpowiedniej klasie odporności ogniowej, system czyszczący usuwający z przenośnika materiał uniemożliwiający zamknięcie otworu, a także automatyka koordynująca jednoczesną pracę bramy, transportera i systemu czyszczącego. Konfiguracja poszczególnych elementów zależy od kształtu i sposobu prowadzenia danego transportera, dlatego każdy taki system projektuje się indywidualnie, dopasowując go do specyfiki konkretnego obiektu.

Rodzaje bram przeciwpożarowych stosowanych w obiektach przemysłowych

Wybór odpowiedniego typu bramy zależy przede wszystkim od dostępnego miejsca wokół otworu oraz jego wielkości. Elastyczne bramy rolowane sprawdzają się tam, gdzie ważna jest oszczędność przestrzeni i niewielka waga konstrukcji – nawet przy dużych wymiarach otworu zwijają się w kompaktową kasetę. Bramy przesuwne wykorzystuje się przy dużych otworach, gdy po jednej stronie znajduje się wolna przestrzeń, natomiast bramy rozsuwane sprawdzają się, gdy miejsce jest dostępne po obu stronach, choć w mniejszym zakresie. Tam, gdzie wolna przestrzeń znajduje się wyłącznie nad otworem, stosuje się bramy opuszczane, a w miejscach wymagających rozwiązań o większej skali – wielkogabarytowe bramy rozwierane, montowane na ościeżnicy narożnej, wewnętrznej lub obejmującej. Większość tych rozwiązań oferowana jest w klasach odporności ogniowej od EI30 do EI120 oraz od E90 do EW120, co pozwala dopasować zabezpieczenie do realnego poziomu ryzyka w danym miejscu obiektu.

Kurtyny dymowe i okienne jako uzupełnienie ochrony

W miejscach, w których zamontowanie standardowej bramy lub stałej przegrody nie jest możliwe, stosuje się kurtyny przeciwpożarowe. Kurtyny dymowe – dostępne w wersjach stałych i ruchomych – pozwalają wydzielić strefy pożarowe bez ingerencji w architekturę hali, natomiast kurtyny okienne, występujące w odmianie elastycznej i panelowej, zabezpieczają duże przeszklenia i otwory o nietypowych proporcjach, sięgające nawet 20 metrów długości i 6 metrów wysokości. Lekka konstrukcja tych rozwiązań sprawia, że dobrze sprawdzają się jako uzupełnienie głównych bram przeciwpożarowych, szczególnie w obiektach o skomplikowanym układzie przestrzennym.

Automatyka i integracja z systemami alarmowymi

Same bramy i kurtyny nie zadziałają skutecznie bez odpowiedniego sterowania. Nowoczesne zabezpieczenia przeciwpożarowe bram przemysłowych integruje się z systemami sygnalizacji pożaru, fotokomórkami wykrywającymi obecność ludzi lub przeszkód, czujkami oraz sygnalizatorami optyczno-akustycznymi. W przypadku zamknięć przejść transportowych automatyka odpowiada dodatkowo za analizę, czy na drodze zamykającej się bramy znajduje się transportowany materiał, oraz za synchronizację pracy bramy z prędkością przenośnika – tak, by w razie alarmu układ zdążył bezpiecznie zamknąć otwór. W zależności od potrzeb obiektu systemy te mogą współpracować również z kontrolą dostępu, instalacją HVAC, ręcznymi ostrzegaczami pożarowymi (ROP) czy wyniesionymi pulpitami sterowniczymi.

Normy i przepisy regulujące zabezpieczenia bram przemysłowych

W Polsce stosowanie tego typu zabezpieczeń regulują normy europejskie wdrożone do krajowego porządku prawnego, przede wszystkim PN-EN 1634-1 oraz PN-EN 13501-2, określające metody badań i klasyfikację odporności ogniowej oraz dymoszczelności, a także PN-EN 13241, dotycząca wymagań dla bram i ich automatyki. Spełnienie tych norm jest warunkiem uzyskania certyfikatów dopuszczających dane rozwiązanie do stosowania w budynkach użyteczności publicznej, halach magazynowych czy zakładach produkcyjnych. Równie istotne jak sam montaż jest regularne serwisowanie i przeglądy techniczne, które gwarantują, że bramy oraz kurtyny zadziałają prawidłowo w realnej sytuacji zagrożenia.

Gdzie najczęściej stosuje się tego typu zabezpieczenia?

Opisane rozwiązania znajdują zastosowanie wszędzie tam, gdzie procesy produkcyjne wiążą się z podwyższonym ryzykiem pożarowym lub gdzie linie transportowe przecinają granice stref pożarowych. Dotyczy to między innymi przemysłu chemicznego, petrochemicznego, metalurgicznego, drzewnego, papierniczego i spożywczego, a także magazynów wysokiego składowania i centrów logistycznych. W każdym z tych przypadków odpowiednio dobrana i poprawnie zintegrowana brama przeciwpożarowa stanowi jeden z kluczowych elementów systemu bezpieczeństwa całego obiektu.

Korzyści z prawidłowego zastosowania zabezpieczeń bram transportowych

Skuteczna ochrona otworów transportowych i przemysłowych wymaga połączenia kilku elementów: odpowiedniego typu bramy lub kurtyny, prawidłowo dobranej klasy odporności ogniowej oraz sprawnej automatyki sterującej całym układem. Decyzja o wyborze konkretnego rozwiązania powinna zawsze uwzględniać specyfikę obiektu, rodzaj prowadzonej działalności oraz obowiązujące normy bezpieczeństwa, dlatego warto skonsultować ją z doświadczonym dostawcą systemów przeciwpożarowych.