Audyt przeciwpożarowy – czym jest?

Bezpieczeństwo pożarowe budynku to nie tylko kwestia zamontowania odpowiednich urządzeń i przejść ognioodpornych. Równie ważne jest regularne weryfikowanie, czy zastosowane rozwiązania nadal spełniają swoją funkcję i czy obiekt jest zgodny z obowiązującymi przepisami. Właśnie temu służy audyt zabezpieczeń przeciwpożarowych – usystematyzowana ocena stanu ochrony ppoż., która pozwala wykryć niedociągnięcia zanim przerodzą się w realne zagrożenie. W poniższym artykule omówimy czym jest i czemu jest wymagany

Czym dokładnie jest audyt zabezpieczeń pożarowych?

Audyt zabezpieczeń pożarowych to szczegółowy przegląd obiektu budowlanego przeprowadzany pod kątem jego zgodności z przepisami ochrony przeciwpożarowej. Jego celem jest ocena, czy budynek – wraz z całą infrastrukturą techniczną – spełnia wymagania określone w Rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków oraz w normach europejskich.

Audyt zabezpieczeń przeciwpożarowych prowadzony jest zazwyczaj przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych lub uprawnionego specjalistę ochrony przeciwpożarowej. Nie należy go mylić z przeglądem technicznym instalacji – jest to ocena kompleksowa, obejmująca zarówno stan techniczny urządzeń, jak i procedury organizacyjne obowiązujące w danym obiekcie.

Co obejmuje zakres audytu?

Zakres przeprowadzanego audytu zależy od rodzaju i przeznaczenia obiektu, jednak w każdym przypadku specjalista bada kilka kluczowych obszarów. Po pierwsze, weryfikacji podlega dokumentacja – w tym instrukcja bezpieczeństwa pożarowego oraz zapisy dotyczące przeglądów urządzeń ppoż. Po drugie, ocenie podlega stan fizyczny obiektu: drogi ewakuacyjne, oznakowanie awaryjne, strefy pożarowe oraz zamknięcia ognioodporne, takie jak bramy i kurtyny przeciwpożarowe. Po trzecie, audytor sprawdza stan instalacji i systemów – hydrantów wewnętrznych, systemów sygnalizacji pożaru, urządzeń oddymiających czy stałych urządzeń gaśniczych.

Szczególną uwagę zwraca się na elementy, których niesprawność może zadecydować o możliwości opuszczenia budynku przez ludzi w pierwszych minutach pożaru. Do takich elementów należą między innymi:

• bramy i drzwi przeciwpożarowe – ich stan techniczny, klasa odporności ogniowej i sprawność mechanizmów samozamykania,

• kurtyny dymowe i ognioodporne – prawidłowość montażu, działanie układów sterowania oraz zgodność z projektem budowlanym.

Kto jest zobowiązany do przeprowadzenia audytu?

Polskie prawo nie posługuje się wprost terminem „audyt przeciwpożarowy" jako obowiązkowym świadczeniem, jednak nakłada na właścicieli i zarządców obiektów szereg obowiązków, których realizacja w praktyce sprowadza się do prowadzenia regularnych przeglądów i weryfikacji stanu ochrony ppoż. Obowiązek ten dotyczy przede wszystkim:

• obiektów użyteczności publicznej (biurowce, centra handlowe, szkoły, szpitale),

• zakładów produkcyjnych i przemysłowych,

• magazynów i centrów logistycznych,

• budynków zamieszkania zbiorowego.

W przypadku zakładów, w których dochodzi do zmiany sposobu użytkowania, przebudowy lub modernizacji, audyt przeprowadza się niezależnie od terminu ostatniej kontroli.

Dlaczego warto zlecać audyt regularnie?

Przepisy i normy dotyczące ochrony przeciwpożarowej są systematycznie aktualizowane. Rozwiązania, które były zgodne ze standardami kilka lat temu, mogą dziś wymagać uzupełnienia lub wymiany. Regularne przeprowadzanie audytu zabezpieczeń przeciwpożarowych pozwala zarządcy obiektu uniknąć sytuacji, w której dopiero kontrola Państwowej Straży Pożarnej ujawnia poważne nieprawidłowości – wraz z nakazem natychmiastowego usunięcia uchybień oraz ryzykiem odpowiedzialności prawnej.

Warto też podkreślić wymiar praktyczny: sprawnie działające bramy i kurtyny przeciwpożarowe, prawidłowo wytyczone strefy pożarowe i drożne drogi ewakuacyjne to czynniki, które w realnym pożarze decydują o życiu przebywających w obiekcie osób.

Audyt a przegląd techniczny – różnica, którą warto znać

Przegląd techniczny dotyczy konkretnego urządzenia lub instalacji i potwierdza jego sprawność w danej chwili. Audyt przeciwpożarowy jest pojęciem szerszym – ocenia cały system ochrony obiektu: jego kompletność, aktualność dokumentacji, zgodność z projektem oraz wzajemne powiązania między poszczególnymi elementami. Dobry audyt nie tylko wskazuje usterki, ale też wyznacza priorytety działań naprawczych i harmonogram ich realizacji.

Dla zarządców obiektów przemysłowych i magazynowych oznacza to jedno: audyt to nie koszt, lecz inwestycja w bezpieczeństwo i spokój prawny.